Çeşitli etkenler (bakteri, parazit, virüs, kim­yasal tahriş) nedeniyle gelişen, kanlı ishal, kolik tarzında karın ağrısı, tenezm, ateş ve bitkinlikle belirgin akut bağırsak iltihabı; dizanteri, amebic dysentery Entamoeba histolytica’mn sebep olduğu kaim bağırsakta ülseratif lezyonlar ve kanlı ishal ile belirgin dizanteri; amipli dizanteri (Kolon’da oluşan ülseratif lezyonların delinmesi sonucu peritonit gelişebilir. Portal ven yoluyla karaciğere ulaşan amipler, hepatik apseye sebep olur. Kolon’dan ya da karaciğerden kan yoluyla yayılış sonucu plevra, akciğer, beyin ve deride de apseler gelişir), bacillary dysentary Shigella dysenteriae ve diğer Shigella türlerinin sebep olduğu, ateş, kramp şeklinde karın ağrısı, kan ve mukus içeren ishalle be­lirgin dizanteri; şigelloz; basiller dizanteri, balantidiai dysentery Balantidium coli’nin sebep olduğu amipli dizanteri’ye benzer bağırsak iltihabı; balantidiyaz; balantidiyal dizanteri. Bk. balantidiasis. malignant dysentery Ani ve şiddetli belirtilerle başlayıp ileri derecede bitkinlik yaratan ağır dizanteri; malign dizanteri. Sonne dysentery Shigella sonnei’nin sebep olduğu dizanteri şekli; Sonne dizanterisi, viral dysentery Virüs’ün sebep olduğu, salgınlar halinde görülen, sulu ishalle belirgin dizanteri; viral dizanteri.