Kemik erimesi (osteoporoz), kemiklerin yoğunluğunu kaybettiği, zayıf ve kırılgan hale geldiği bir hastalıktır. Yaşla birlikte durum daha kötüleşir ve en çok menapoz sonrası kadınlarda görülür. Kemik kaybı, belkemiğinde, kalçalarda ve bilekte bulunan süngersi boşluklara sahip, kemik yüzdesi fazla olan kemiklerde daha fazladır. Kemikler, kalsiyum ve fosfat gibi kemiğin kalıbı olan bağ dokusunu da kaybeder. Sonunda da kolayca kırılabilir hale gelir. Kemik erimesi, D vitamini eksikliğinden kaynaklanan ve kemikten yalnızca kalsiyum kaybı olduğu, kalıptan bir kayıp olmadığı kemik yumuşamasından farklıdır.
Kemik erimesinin nedeni bilinmemektedir. Ancak bazı etkenlerin durumu hızlandırdığı bilinmektedir; bu etkenlerin arasında kalsiyumu düşük beslenme, egzersiz azlığı, sigara içmek, aşırı alkol tüketimi ve uzun süreli yatak istirahati bulunmaktadır. Kadınlarda östrojen kemik erimesine karşı savunma sağlamaktadır; ancak menapozdan ve 50 yaştan sonra östrojen düzeyi düşmektedir, bu nedenle kemik erimesi kadınlarda erkeklere oranla daha yaygındır.
Bazı hastalıklar kemik erimesine neden olabilir veya hızlandırabilir. Bunların arasında Cushing sendromu (böbreküstübezlerinin aşırı çalışması) ve hiperparatiroidi (paratiroid bezlerinin aşırı çalışması) bulunmaktadır. Karaciğer, böbrek veya kalp hastalıkları da kemik erimesini hızlandırabilir, iştahsızlık gibi yemek ahşkanlığındaki bozukluklarla tiroid hormonları ve kortikosteroid gibi bazı ilaçların kullanımı diğer olası nedenlerdir. Genel olarak, hastada belirtiler yoktur; ancak yıllar içinde yavaş yavaş kilo kaybeder, sonunda göğüs kısmındaki omurganın öne eğrilmesiyle kamburlaşır (yaşlı kadın kamburu veya kifoz olarak da bilinir). Sırt ağrısı şiddetli olabilir ve destek için sırt askısı gerekebilir. Kalça ve bilek kırıkları özellikle yaşlılarda yaygındır. Omurgadaki sıkışmadan dolayı kırıklar oluşur. Çevredeki sinirleri sıkıştırabilir ve şiddetli acıya neden olabilir.
Tanı, röntgenle ve fotodensitometriyle (kemik yoğunluğu ölçen bir tarama tekniği) doğrulanabilir. Bu testler, yoğunluğu kaybolan kemikleri gösterir ve gelecekteki kırıkları öngörmek için kullanılabilir. Kemik erimesinin tedavisi yoktur. Bunun yerine daha fazla kemik kaybının önlenmesine, kırıkları ve diğer komplikasyonları (istenmeyen sonuçları) iyileştirmeye çalışılır. Kalsiyum ve D vitamini tamamlayıcıları ve yeterli protein daha fazla kemik kaybı olmasını önleyecektir.
Menapoz sonrası kadınlarda, çoğunlukla hormon yenileme tedavisi kullanılır. Ağızdan alınan östrojen. kalp hastalığına ve felce karşı koruma sağlar; menapozun neden olduğu sıcak basmalarını ve ruh halindeki dalgalanmaları rahatlatır; kemiklerdeki mineral kaybını yavaşlatır. Rahim içyüzeyini döşeyen tabaka kanseri olasılığını önlemek için, genellikle progesteron hormonuyla birlikte östrojen verilir.
Kemikteki mineral kaybım önleyen ve kemiğin yoğunluk kazanmasını sağlayan kalsitonin hormonu dahil olmak üzere, daha birçok ilaç bulunmaktadır. Kalsitonin her gün iğne ile verilmelidir.
Kemik erimesi sorununa en iyi yaklaşım, önlemdir. Yeteri kadar kalsiyum (günde üç-dört bardak süt veya dengi) tüketimi, düzenli egzersiz, sigaranın bırakılması ve alkol tüketimini azaltmak hastalığın ilerlemesini önleyecek veya yavaşlatacaktır. Kadınlar bu önlemleri almaya gençlik yıllarında başlamalıdır.

0 comments
Add your comment