Bağışıklık vücudun kendisini hastalıktan koruma yeteneğidir. Bu, organlardan hücrelerden ve vücuttaki yabancı maddeleri (virüsler, bakteriler, mantar ve diğer patojenler gibi) tanıyan ve onlan yok eden proteinlerden oluşan karmaşık bir ağ olan bağışıklık sistemiyle basardır. Bu süreç bağışıklık tepkisi olarak adlandırılır.
Bağışıklık sisteminin iki geniş bölümü vardır. Birinci bölüm salgısal bağışıklık sistemidir. Böyle adlandırılır çünkü bağışıklık tepkisi vücuttaki sıvılarda (salgı) gerçekleşir. Yabancı bir madde veya antijen tanımlandığında, B lenfositleri (beyaz kan hücreleri) tarafından kanda ve vücut sıvılarında antikor denilen proteinler üretilir; antikorlar ise antijenlere saldırır veya onları diğer beyaz kan hücreleri tarafından daha kolay saldırılır hale getirirler.
ikinci kısım farklı T lenfositleri türlerini içeren hücresel bağışıklık sistemidir. Bazıları
işgalci patojenleri yutarak yok ederken, diğer T lenfositleri onları doğrudan yok etmektedirler. Antikorlar burada dahil olmaz.
Bir insan bir patojene veya antijene ilk kez maruz kaldığında, bağışıklık sisteminin tepki vermesinde ve patojeni etkisizleştirmesinde gecikme olur. Bu kişi bir daha aynı patojene maruz kaldığında, tepki çok daha hızlıdır ve kişi hastalığa yakalanmayabilir. Bunun nedeni, söz konusu patojenle ilk karşılaşma anından beri saklanan “bellek” B ve T hücreleridir. Artık bu kişinin söz konusu patojene bağışıklığı olduğu söylenir.
Bağışıklık aşı ile yapay olarak sağlanabilir. Aşı, patojenin zayıflatılmış veya öldürülmüş şeklidir. Vücudun patojene karşı antikor üretmesine neden olur, böylece eğer daha sonra patojenin canlı şekline maruz kalırsa vücut çabuk ve etkili bir bağışıklık tepkisi başlatabilir.
Bağışıklık etken veya edilgen yollardan elde edilebilir. Etken bağışıklık, daha önce bu hastalığa yakalandığı veya bu hastalığa karşı aşılandığı için. vücudun kendisinin bağışıklık oluşturduğu durumlardır. Edilgen bağışıklık durumlarında tepki başka bir yerden, ya örneğin antikor enjekte edilmesinden ya da cenin durumunda anneden gelir. “Belleği” olan ve aynı patojene gelecekteki tepkileri bağlayabilen etken bağışıklığın aksine edilgen bağışıklık genellikle geçicidir.

0 comments
Add your comment