Baş iskeletini oluşturan kafatası, iskeletin bir parçasıdır. Beyin, gözler ve içkulakların korunmasını sağlayan kafatası, üst ve altçeneyi de oluşturur; ayrıca yüz, gözler, dil, yutak ve boyun kaslarının bağlantısını sağlar.
Kafatası, vücuttaki en karmaşık kemiksel yapıdır. Akçene kemiği dışında kafatasındaki sayısız kemik, kafa kemiği dikiş eklemi (sütür) adı verilen liflerden oluşmuş eklemlerle birbirine bağlanır. Kafatası kemiklerinin birçoğu, embriyonun başını kaplayan zardan ayrı olarak gelişir.
Doğum sırasında bu zarın büyük bir kısmı, oluşumunu kısmen tamamlamış kemikler arasında bulunmaya devam eder ve baş, doğum kanalından geçerken kemiklerin birbiri üzerinden kaymasına olanak tanır. Bu, doğum sürecinde kemiklerin ezilmemesini sağlar. Betimleme amacıyla, kafatası ikiye ayrılmıştır: kafatası kubbesi (kranium) ve yüz.
Kafatası; beyin, görme, işitme, denge ve koklama duyu organları için güçlü ve koruyucu bir kasa görevi görür. Bu koruyucu özellik, çeşitli etkenlere dayanır; örneğin, beyni çevreleyen bölümün dışbükey biçimi, birbirine kenetlenmiş yüz arklarının gücü, dış kemiklerin sertliği ve çarpmanın etkisini hafifletmek için içteki süngersi kemiklerin varlığı.
Kafatası, çok sayıda, küçük ve düzensiz biçimli kemikten oluşur. Kafatasının birbirine benzemeyen yedi tane kemiği vardır: etmoid, alın, dil, arka kafatası (oksipital), sfenoid kemik, akçene ve burun kemiği. Her biri bir tarafta olmak üzere 10 çift eşli kemik vardır: gözyaşı kanalı, üstçene kemiği, burun kemiği, damak kemiği, parietal kemik, elmacık kemiği, şakak kemiği ve ortakulak kemikleri (üzengi, örs ve çekiç kemikleri). Ayrıca değişken sayıda eklem kemikleri de bulunur.
Alın, alın kemiğinden oluşur. Alın kemiğinin alt kısmında her birinin altında birer delik olan iki burun kemiği yer alır. Kafatasının her iki yanında gözlerin içinde dönmesinden dolayı göz yuvası olarak da adlandırılan göz çukurları bulunur. Bir kemik arkı olan elmacıkkemiği arkı, yanak iskeletini oluşturur. Kafatası üst kemiğinin çatısı ya da kubbesi; alın, parietal ve oksipital kemiklerden oluşur. Kafatasının arkadan görünümünde, her iki yanın üst kısmındaki parietal kemiklerle arka kemik yer alır. Kafatasının yan taraflarında yer alan şakak kemikleri, işitme ve denge duyu organları olan orta ve içkulakları içerir. Kulak zarından ses titreşimlerini ileten üç küçük kemik zincirini içermesi bakımından ortakulağın benzersiz bir yapısı vardır.
Tipik olarak bir kadının görece daha küçük sinüs boşluklarıyla daha küçük bölümler olan küçük ve hafif bir kafatası vardır; ancak bir kafatasının erkeğe ya da kadına ait olup olmadığı söylemek genellikle olanaksızdır. Alın, etmoid, üstçene kemiği ve sfenoid kemiklerdeki şekil farklılıkları, değişik ırklar arasında görülür.
Kafatası, kafatası kubbesi ve alt çene kemiğine ek olarak dilin altındaki dil kemiğinden oluşur; ancak “kafatası” terimi genellikle sadece kafatası kubbesi için kullanılır.