Paranasal sinüsler, burunla göz kemiklerinin çevresindeki kemiklerde mukus zarıyla çevrili boşluklardır. Normal koşullarda mukus, düzgün bir biçimde sinüslerden burna akar. Sinüzitteyse sinüsler iltihaplanıp mukus ya da iltihapla dolarak baş ağrısına, yüz duyarlığına ve hafif nefes alma güçlüğüne neden olur. Sadece Amerika Birleşik Devletleri’nde 35 milyon kişiyi etkileyen bu hastalığın iki türü vardır.
Virüse bağlı solunum yolları enfeksiyonu ya da alirjik burun iltihabı (saman nezlesi) gibi, burundaki zarların şişmesine neden olan bir hastalık, akut sinüzite yol açabilir. Şişkinlik, sıvının sinüsten burna damlamayarak boşalmasını engelleyince; bakteriye, virüslere ya da mantara bağlı enfeksiyon gelişir.
Yüzme ya da başın suya batırılması, suyla birlikte bakterilerin de sinüslere girmesine neden olarak rahatsızlık ve enfeksiyona yol açar. Nadiren, diş apsesi gibi bir dış enfeksiyonu, sinüslere yayılarak enfeksiyona neden olur. Sinüzitin belirtilerinden biri, baş ağrısıdır; baş ağrısı, hangi sinüs iltihaplandıysa
onun çevresinde görülür. Başın ön kısmında, gözlerin çevresinde, alında, yanaklarda ya da ağzın tavanıyla dişlerde de ağrı olabilir. Ağrı, sinüs içinde birikerek basınca neden olan sıvıdan kaynaklanır. Yoğun, sarı ya da yeşilimsi bir burun akıntısı, ateş ve titreme de belirtiler arasında yer alır.
Bakterilere bağlı enfeksiyonun neden olduğu sinüzit, antibiyotiklerle tedavi edilebilir. Ağız ya da burunda konjesyon önleyici ilaçlar, sinüslerdeki sıvının boşaltılmasına yardımcı olabilir; burun damlalarıyla spreylerinin kısa süre kullanılması gerekir çünkü uzun süreli kullanım, burun yapısına zarar verebilir.
Sinüzitin uzun sürmesi ya da yinelemesi durumuna kronik sinüzit adı verilir. Kronik sinüzit, akut sinüzite oranla daha seyrektir; burun bölmesindeki bir sapma ya da burundaki diğer tıkanıklıklar sonucu meydana gelebilir. Kronik sinüzitin tedavisinde de antibiyotik (eğer enfeksiyona bağlıysa) ve streroid kullanılır; alerjik durumlarsa kromoglikath burun damlalarıyla tedavi edilir.
Şiddetli bir durumda sinüzitin kontrol altına alınabilmesi için cerrahi müdahale gerekebilir. Ameliyatta tıkanan sinüsler açılır, burun bölmesindeki sapma ya da burundaki diğer tıkanıklıklar düzeltilir.
Kronik sinüzit için önerilen çok sayıda alternatif tedavi biçimi vardır. Akupunkturun dolaşımı uyararak tıkalı sinüsleri açtığı söylenir. Aromaterapi; çay ağacı, çam ya da okaliptüs esansı katılmış sıcak suyla buhar banyosu önerir. Bitkibilim yabanturpu, biber, gözotu, altınbaşak, sarımsak ya da zeytin yaprağı kullanır. Şekerciboyası kökü merhemi, tıkanan sinüs bölgesine yüzeysel olarak uygulanabilir. Naturapati, içinde süt ürünleri olmayan hafif bir diyetle birlikte açık havada egzersiz önerir.
Refleksoloji (refleksler uyarılarak yapılan) masajı, ayak parmaklarının her birindeki sinüs bölgelerini uyarır. Yoga uzmanları, burun yollarını temizleyip açmak için az tuzlu özel bir su kullanır. Yoga solunum yöntemi (pranayama) ve nefes alıp verme egzersizleri burundaki tıkanıklıkları açmaya yardımcı olur.