ezle, aralarında birkaç yüz virüse bağlı zincirin yer aldığı beş tip virüs ailesinden kaynaklanabilir. Bunların en tipik olanları üst solunum yolunu etkileyen rinovirüsler ve koronavirüslerdir. Özellikle çocuklarda göz veya ortakulakta ikincil enfeksiyonlar meydana gelebilir. Yetişkinler de sinüs iltihabı yaşayabilirler. Nezle ve gribin de dahil olduğu diğer solunum yolu enfeksiyonları arasındaki başlıca fark ateşin olmaması (çocuklar hariç) ve belirtilerin genel olarak daha hafif olmasıdır.

Virüse bağlı zincirler birbirinden o kadar farklıdır ki, birisine yakalanıp, daha sonra bir başkası tarafından hasta edilmek mümkündür. Dolayısıyla çocuklar, özellikle de kalabalık insan gruplarıyla bir arada bulunmaları durumunda özellikle tehlikededir; yılda dörtle on kez ve astım krizi geçirmeleri durumunda daha sıklıkla nezle olurlar. Nezle kişiler arası temas yoluyla bulaşır ve insanların kapalı ortamlarda daha fazla vakit geçirmeleri ve birbirleriyle daha çok temasta bulunmaları nedeniyle nezlenin kış aylarında daha yaygın olduğu düşünülmektedir. Nezle damlacıkların solunması veya başka bir kişinin üstüne öksürülmesi veya hapşırılmasıyla bulaştırılır. Kuluçka evresi kısadır: birle dört gün arasındadır. İlk belirtiler arasında boğazda duyarlılık, yorgunluk hissi, burun akıntısı ve kas ağrıları yer alır ve bunları hapşırma, öksürme, baş ağrısı, titreme ve burun akıntısı takip eder. Nezle belirtileri kişiden kişiye değişmekle birlikte genellikle başlamasıyla bitmesi arasında yediyle on gün geçer.

Tedavi belirtilerin hafifletilmesini içerir; bol sıvı alınması yardımcı olabilir. Ölümcül olabilen Reye sendromu olasılığından dolayı çocuklara kesinlikle aspirin verilmemelidir.
Antibiyotiklerin bir virüs karşısında hiçbir etkinliği yoktur ancak enfeksiyöz komplikasyonların meydana gelmesi durumunda verilebilir.
Reçetesiz satılan ilaçlar nezle belirtilerinin tedavisinde yararlıdır. Bunların bazıları kan damarlarını daraltıcı ilaçlar içerirken, bazıları da kırgınlığı alan ve uyku getiren alerji gidericileri içerir.
Nezlede C vitamininin etkisi konusunda altmıştan fazla araştırma yapılmıştır ve bunların sonuçlan birbirinden farklı ve kafa karıştırıcıdır. Ancak araştırmaların çoğu C vitamini alımının nezle vakalarını azaltmada çok küçük bir rol oynadığını ortaya koymuştur.
Araştırmacıların nezleye karşı bir tedavi geliştirmelerinin güç olmasının sebebi çok sayıdaki farklı virüs çeşididir. Diğer bir etmen de nezlenin sadece insanlara has bir hastalık olmasının, olası tedavilerin deneysel karşılaştırmasını olanaksız kılmasıdır.
Herhangi bir tedavi bulunmamakla birlikte, bazı önlemlerin alınması mümkündür. Bunlar arasında bol bol meyve, sebze ve baklagil içeren besleyici bir diyet; düzenli egzersiz; sigara içilen ortamlardan kaçınmak; yeterli uyku; nezle ve diğer hastalıkları taşıyan kişilerden uzak durmak; elleri sık sık yıkamak ve çocuklara özellikle burun veya ağza dokunulduktan sonra ellerin yıkanması gerektiğini öğretmek; vücudu sıcak ve kuru tutmak, kalabalıktan kaçınmak yer alır.
Nezlenin belirtilerini hafifletebilecek çeşitli alternatif tedavi yöntemleri de mevcuttur. Akupunkturun iyileşmeyi hızlandırdığı ve tekrarlayan nezle vakalarında bağışıklık sistemini güçlendirdiği söylenir. Aromaterapi okaliptüs ve nane yağı gibi tıkanıklık giderici yağlar tavsiye edilir. Bitkisel tedavi ekinazya, sarımsak ve astralagus gibi iltihap giderici ve virüsleri öldüren bitkiler ve ısıyı yükseltmek amacıyla da zencefil ve kırmızı biberi tavsiye eder. Nane veya civanperçemi gibi bitkiler terlemeyi sağlar.
Doğal tedavi, nezleyi doğal bir toksinlerden arınma süreci olarak kabul eder ve tedavi edilmesini önermez. Nezlenin şiddetini azaltmak amacıyla arındırıcı bir diyet, bol sıvı
ve istirahat yanında C vitamini ve çinko alınması tavsiye edilir.