SPOR HEKİMLİĞİ

Spor hekimliği, spor yaralanmalarının ve incinmelerinin önlenmesi ve tedavisiyle ilgili bir tıp alanıdır. Öncelikle, herhangi bir spor dalı ya da fiziksel etkinlikle ilgili risk faktörlerinin en aza indirilmesi ve yaralanma ya da incinme gibi durumlarda etkin bir tedavi sunulmasıyla ilgilidir. Uzman hekimler, antrenörler, fizik tedavi uzmanları ve araştırmacılar, sporda güvenliği artırma yollarının bulunmasına ve sporculara performanslarını artırmada yardımcı olacak çalışma sistemlerinin oluşturulmasına çalışmaktadır. Bu öğretide, özellikle bir incinmeden sonra, dayanıklılığının dereceli olarak artırılması ve giderek zorlaşan bir çalışma biçimiyle kasların güçlendirilmesi amaçlanır.

İncinmeler ve yaralanmalar
Spor sırasında, çoğunlukla incinme ve yaralanmalar oluşur. Aniden oluşan ve hemen ardından acı duyulan, şişme, ezik, çürük ya da açık yaralar bu kapsamdadır. Bunların çoğu yumuşak doku, kas, kirişler ya da bağlarda ortaya çıkar. Burkulma gibi nedenlerden kaynaklanabileceği gibi, hiçbir neden yokken de ortaya çıkabilir.
Bu tür olaylar, spor ya da fiziksel etkinlik için güvenli bir ortam sağlanmasıyla en aza indirilebilir. Örneğin, kaygan bir zemin, basketbol için çok tehlikelidir. Ayrıca ağızlık, koruyucu başlık, dizlik vb. koruyucu giysiler kullanılmalı ve kullanılan tüm aletler iyi koşullarda olmalıdır.

Zorlanmadan kaynaklanan incinmeler
Bu tür incinmeler, belirli fiziksel etkinliklerde, özellikle de yinelenen etkinliklerde ortaya çıkar ve ağrının ya da rahatsızlığın giderek artmasıyla tanınırlar. Tenisçi dirseği, bu tür incinmelerdendir. Bunlar, vücudun o fiziksel etkinliğe dereceli olarak alışmasını sağlayacak bir çalışma sistemiyle önlenebilir. Örneğin, halterciler küçük ağırlıklarla başlar ve vücutlarını daha büyük ağırlıkları kaldırabilecek biçimde geliştirirler. Çalışma sisteminde ani bir değişiklik, vücudun bir bölümünde baskı yaratabilir. Ağrı olursa, dinlenme önerilmektedir.
Kaslarda sertleşme ve gerilmeyi önlemek için, fiziksel etkinlik öncesinde ısınma, sonrasında da soğuma süreçleri çok önemlidir. Isınmada, kasları esnetmek, eklemler için zıplama hareketleri yapmak ya da kalp atışlarını hızlandırmak için hız koşusu yapmak gibi seçenekler olabilir. Yorgunluğu ve vücudun susuz kalmasını önlemek içinse, enerji veren karbonhidratlarla sağlıklı beslenilmesi ve bol bol su içilmesi gerekir.

Tedavi
İncinme ya da yaralanma meydana gelmişse, bunlara neden olan fiziksel etkinliği sürdürerek vücudun o bölgesini zorlamamak gerekir. Bu tür durumlarda tedavi, incinme ya da yaralanmanın türüne ve büyüklüğüne bağlıdır. Fazla zorlanmış bir kas için, önce esnekliğini yeniden kazandırabilecek hafif esneme egzersizleri, sonra da incinmenin yeniden oluşmasını önleyecek güçlendirme egzersizleri gerekir. Eklemlerde oluşan incinmelerde, eklem çevresindeki kasları güçlendirici egzersizler de yararlı olur. Bu, eklemin sağlamlaşmasına yardım eder, sonra da eklemin oynaklığını ve işlevini yeniden kazanmasına yardım edecek bir çalışma sistemi düzenlenebilir. Daha sonra incinme oluşmasını önlemek için, dereceli olarak ilerleyen çalışma programları oluşturulmalıdır.
Spor ya da egzersizler sırasında meydana gelen incinmelere hemen müdahale için, şunların akılda tutulması gerekir: Harekete son vermek, buz ve kompres uygulamak ve yükseğe kaldırmak. Harekete son vermek ve dinlenme, kanama ve şişmeyi azaltır, buzla ovmak ağrıyı ve iltihaplanmayı azaltır, kompres ve yükseğe kaldırma ise söz konusu incinmenin yayılmasını önler.