ORGAN VE DOKU NAKLİ

Organ ve dokuların, vücudun bir yerinden başka bir yerine ya da bir kişiden başka bir kişiye kalıcı olarak aktarılmasına organ ve doku nakli denir. Bu konudaki ilk yazılı bilgi, Hindu hekimlerin, bir hastanın kolundan aldıkları deri parçasını burnunda zarar görmüş bir yerin onarımında kullandığı MÖ 6. yüzyıla aittir. Kişiden kişiye organ naklinde ilk kullanılan ve günümüzde de en çok nakli yapılan organ böbrektir.
Günümüzdeki ameliyat teknikleriyle gözün saydam tabakası (kornea), diş, kalp, akciğer, karaciğer, pankreas, kıkırdak, kemik iliği, beyin dokusu, kan ve deri nakli yapılabilmektedir. En son. kalça ve diz eklemlerinin nakli, hatta el nakli gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, hayvanlardan insanlara doku nakilleri de yapılmıştır. Örneğin, şempanzelerden ve babunlardan kalp. kalp kapakçığı, domuz cenininden berin hücresi nakilleri gerçekleştirilmiştir. Bunlardan bazıları, daha çok deneyseldir, ciddi derecede virüs bulaşma olasılığı olması nedeniyle de çok tartışmalıdır.
Bir kişinin vücudunun bir yerinden alınan dokunun başka bir yerine aktarıldığı ya da tek yumurta ikizleri arasında yapılan doku nakillerinde, doku reddi gibi bir tehlike yoktur. Başka bir kaynaktan doku alınması durumunda ise, iki dokunun hücre yüzeylerinde bulunan, doku uyumluluğuyla ilgili antijenlerde farklılık olması ve bunun, alınan dokuyu hızla öldürmesi nedeniyle, doku reddi gelişir. Bunun önlenmesi için, bağışıklık sistemini baskılayan ilaçlar kullanılır. Organ nakli, kronik hastalıkları olan kişilerde, yaşamın sürdürülebilmesi için uygulanan, uzun süreli bir çözümdür. Deri nakli, yanıklarda, buradaki doku yeniden oluşuncaya kadar sıvı kaybını ve bulaşıcı hastalıkları önlemek için alman, geçici bir önlem olabilir.
Ölümleri halinde, organlarının organ nakillerinde kullanılabileceğine karar veren kişilere verici (donör) denir; bu bilgi de bir karta ve sürücü belgesine kaydedilir. Bu kişilerin ölümleri halinde, organları alınarak organ nakli için bekleyen ve gereksinim düzeylerine göre listelenmiş olan kişilere nakledilir. Bu kişilerden alınan organlar, organ bekleyen kişiler arasında ölüme en yakın kişiye verilir. Öncelik, daha önce organ nakli yapılmış ama başarısız olmuş kişilere verilir.
Nakil ameliyatları, özel sigorta şirketlerinin çoğu tarafından karşılanmayan, pahalı ve sonucu kesin olmayan ameliyatlardır. Ayrıca, etik sorular da beraberinde birçok tartışmayı getirmiştir. Gelişmekte olan bazı ülkelerde ise organ karaborsası vardır.