HİSTEREKTOMİ

Dölyatağının (rahim) ameliyatla alınması işlemidir; sanayileşmiş ülkelerde kürtajdan sonra en yaygın ikinci ameliyattır. Histerektomi, çeşitli nedenlerle yapılabilir. Örneğin, dölyatağı, dölyatağı boynu ya da yumurtalık kanserleri; iyi huylu tümörler; ileri derecede endometriyozis durumu; dölyatağında tedaviye yanıt vermeyen aşırı kanamalar ve nadiren doğumdan ya da bir ameliyattan sonra.
Histerektominin birkaç biçimi vardır. Tam histerektomide, bütün dölyatağı ve dölyatağı boynu alınır. Yarım histerektomide, dölyatağı alınır; ancak dölyatağı boynu alınmaz. Histekektominin kökten biçiminde, dölyatağıyla birlikte, leğenkemiğindeki ilgili lenf bezleri de alınır. Histerosalpingo-ooforektomide ise, dölyatağı, yumurtalıklar ve fallop boruları da alınır.
Bu işlem, karında açılan bir kesiden ya da dölyolundan (vagina) yapılabilir; ikinci yöntem, daha yaygındır. Ayrıca, çoğunlukla laparoskop (bir ucunda ışık olan optik liften yapılmış dar bir tüp) kullanılır. Laparoskop, göbeğin altında açılan küçük bir kesiden sokulur ve cerrahın, üreme organlarını görebilmesini, laparoskopla yönlendirilen küçük aletlerle de ameliyat yapabilmesini sağlar.
Bu yöntemde enfeksiyon ve diğer organların zarar görmesi gibi riskler vardır. Karından yapılan histerektomi, ameliyattan sonra hastaya ağrıkesici verilmesini ve yaklaşık 6 haftalık bir iyileşme süresini gerektirmektedir. Dölyolundan yapıları histerektomide, ameliyat sonrası ağrı daha azdır ve iyileşme süresi daha kısadır. Laparoskopik histerektomide ise daha fazla komplikasyon vardır ama iyileşme süresi çok kısadır.
Histerektomiden sonra, kadının cinsel yaşamı etkilenmez; hatta birçok durumda yaşam kalitesi artar. Ancak, yeterli destek ve danışmanlık hizmeti gerektiren, ciddi bir ameliyattır. Yan etkileri, âdet kesilmesi ve gebelik olasılığının ortadan kalkmasıdır. Menopozdan önce histerektomi uygulanması gereken bir kadına, yumurtalıkları da alınacaksa, hormon yerine koyma tedavisi uygulanmalıdır.
Günümüzde, gereksiz ameliyatlar üzerine tartışmaların olduğu 1970′lerde olduğundan daha az histerektomi yapılmaktadır.