KÜRTAJ

Kürtaj (Gebeliği sona erdirme amaçlı kürtaj -tıbbi danışman notu) gebeliğin, embriyonun ya da ceninin kaybıyla, zamanından önce kendiliğinden ya da yapay yöntemlerle sona erdirilmesidir. Gebeliğin kendiliğinden sona ermesi genillikle düşük olarak bilinir.
Kürtaj konusu, çeşitli tartışmalara yol açmıştır. Kürtaj taraftarları, kürtajın yasal olması gerektiğini, böyle olmaması durumunda ise kadınların, istenmeyen gebelikleri sona erdirmek için güvenli olmayan yollar deneyebileceklerini öne sürmektedir. Kürtaj karşıtları ise, embriyonun dölyatağına (rahim) düşer düşmez bir canlı olduğunu, bu nedenle de kürtajın bu yaşamı sona erdirmek demek olduğunu öne sürmektedirler.
Kürtaj kararı, çok kolay verilmemektedir, bu nedenle de danışmanlık önemlidir. Doğum öncesi yapılan testlerde, beyin iltihabı gibi ölümcül anormallikler ya da sakatlıklar (sipina bifida gibi) saptandığında; kürtaj, birçok anne baba tarafından kabul edilebilir bir şeydir. Bazı kadınlar, inançları kürtaja izin vermiyorsa, doğum öncesi testleri yaptırmamakta ya da doğuştan bir sakatlık riski çok yüksek olsa bile kürtaj yaptırmamaktadır. Her durumda zorluklar çıkabilir, bu nedenle danışmanlık hizmeti alınması önerilmektedir; sonuçları tahmin edilemeyen bir anormallik saptandığında ise danışmanlık hizmeti mutlaka alınmalıdır.

Tarihçe
Vücudun dışından ya da içinden uygulanan yöntemlerle istenmeyen gebelikleri sona erdirme çabasının, insanlık kadar eski olduğu söylenebilir. Gebeliği sona erdirmek için, sıcak suya oturma, karnı bağlama, yüksek yerlerden atlama, karnı yumruklama ve ovma gibi yöntemler uygulanıyordu. Bu yöntemler son derece tehlikelidir.

Gebeliği sona erdirmek için denenen diğer yöntemler ise, âdet kanamasına neden olacak bitkisel karışımlar, güçlü müshil ilaçları (bazıları kurşun ve cıva bileşikleri içeriyordu) ve örgü şişi, şişe ve şırınga gibi aletlerin kullanımıydı. Bu girişimlerin sonuçları son derece tehlikelidir.
19. yüzyılda birçok Batı ülkesinde, kürtajı suç haline getiren yasalar onaylandı. 1869′da, Papa IX. Pius, kürtajın cinayet olduğunu açıkladı. Kürtajın yasalarla yasaklanması ise, yasadışı bir kürtaj endüstrisi yarattı ve kürtaj sağlıksız koşullarda yapılmaya devam ederek birçok yaşama mal oldu.
1960′ların sonları ile 1970′lerin başında, Batı ülkelerinde, kürtajla ilgili daha özgürlükçü yasalar onaylandı. Bugün kürtajla ilgili yasalar ve uygulamalar, ülkeden ülkeye değişmekte, bu konudaki tartışmalar, hatta sert protestolar sürmektedir.

Kürtaj türleri
Kürtaj işleminde çeşitli yöntemler vardır. Yöntem, genellikle, kadının son âdet tarihinden itibaren hesaplanan gebelik süresine bağlıdır.
Kürtaj uygulamalarının % 95′ten fazlasında ve 12 haftadan az gebeliklerin hemen hemen tümünde, cerrahi yöntemlerle dölyolundan (vagina) girilerek, dölyatağının (rahim) boşaltılması yöntemi kullanılmaktadır. Bu yöntemde, dölyatağı boynu genişletilerek, dölyatağının içi, emme gücüyle dışarı çekilir. Bu işlemde, dölyatağı çeperlerini kazımak için bir alet de kullanılabilir. Bu, iki dakika süren bir işlemdir. Dölyatağı boynunun daha fazla genişletilmesi gerekiyorsa (gebelik 7 haftalık ya da daha fazla ise bu yapılabilir), işlemden birkaç saat, hatta bazen bir gece önce özel bir madde (nemi emdiği için genişletme özelliği olan özel bir deniz yosununun yaprakları) kullanılır.
12 haftadan fazla gebeliklerde, dölyatağı boynunun genişletilerek dölyatağının içinin boşaltılması yöntemi uygulanır. Dölyatağı boynu yeterince genişletildikten sonra, forseps, vakum ve kazıma yöntemleri birlikte kullanılır. Bu işlem, genel ya da lokal anesteziyle yapılır.
Dölyatağının ağzı kesilerek embriyonun ya da ceninin alındığı histerotomi, sezaryen doğumla aynı yöntemdir ve yalnızca, annenin yaşamı tehlikede olduğu için gebeliğin hızla sona erdirilmesi gereken durumlarda ya da diğer yöntemler olanaksız olduğunda kullanılmaktadır.
Mifepristone, (RU-486) gibi ilaçlar ve prostaglandin hormanları, bazı durumlarda, özellikle 16 haftalık gebeliklerde kullanılabilir. Mifepristone gebe kalındıktan kısa süre sonra da kullanılabilir. Tablet olarak alınır, 48 saat sonra prostaglandinle desteklenir ve kısa süre sonra “kışkırtılmış düşük” başlar. Vakaların yüzde 95′ten fazlasında düşük, çabuk ve çok az kanamayla gerçekleşmektedir. Ancak başarılı olmazsa, cerrahi girişim gerekir.
Yüksek dozda doğum kontrol hapları (“ertesi gün hapı” olarak bilinir) da korunmasız cinsel ilişkiden sonra gebeliği önlemek amacıyla kullanılmaktadır.

Komplikasyonlar
20 haftalıktan az gebeliklerde, uzman bir hekim tarafından sağlıklı bir ortamda yapılan kürtaj işlemi güvenlidir. Ancak, her cerrahi girişim gibi, kürtaj da komplikasyonlara yol açabilir ve bazı riskleri olabilir. Gebelik süresi uzadıkça, komplikasyon olasılığı da artar.
Kürtajdan sonra görülebilecek komplikasyonlar, enfeksiyon (birçok klinikte, enfeksiyon riskini azaltmak için kürtajdan sonra antibiyotik verilmekte ve hemen tıbbi gözetim gerektiğinden, kadınlar belirtiler konusunda bilgilendirilmektedir); kürtajın tamamlanmamış olması (bu, bir kürtaj işlemi daha gerektirir); kanama; dölyatağının delinmesi (kürtaj uzman bir hekim tarafından yapıldıysa, çok seyrek görülür); dölyatağı boynunun yırtılması (bu, dölyatağı boynunun dikilmesini gerektirir). Bazen de kürtajın başarılı olmaması ve gebeliğin devam etmesidir.
Kürtajdan sonraki birkaç gün, âdet kanamasına benzer bir kanama normaldir ve genel bir sağlık kontrolü yapılır.
Birçok kadın, kürtajın psikolojik etkileri olabileceğini düşünmektedir. Ancak, kürtajla birlikte danışmanlık hizmeti de alınırsa, bu etkiler daha seyrek görülecektir. Kürtaj, geç yapıldıysa, tıbbi nedenlerle yapıldıysa ve psikolojik sorunlar varsa, bu tür etkiler daha fazla görülmektedir.
Kadınlar, psikolojik danışma kadar, gebeliği önlemenin güvenilir yolları konusunda çoğunlukla bilgi almayı seçmekte ve kendilerine en uygun yöntemi bulmaktadır.