Hücreler ve Vücut Sistemleri

Osteomalasi, D vitamini eksikliğinden dolayı kemiklerin yumuşamasıdır. D vitamininin az alınması, D vitaminin bağırsaklarda az emilmesi veya vücutta D vitaminin oluşmasını sağlayan güneş ışığını yeterince almamak nedenleri arasındadır. Diğer nedenler arasında kalıtmsal veya sonradan edinilen D vitamini metabolizması bozuklukları ve böbrek yetmezliği vardır. Çocuklarda bu durum raşitizm olarak adlandırılır. Genel belirtiler kemik ağrısı, kırıklar ve şekil bozuklukları, kas zayıflıkları ve spazmlardır. Hastalık kemik röntgeniyle birlikte kalsiyum, D vitamini ve fosforu ölçen kan testleri ile tanılanır. Tedavi nedene bağlıdır. D vitamini, kalsiyum ve fosfor tamamlayıcılarını içerir.

Kemik erimesi (osteoporoz), kemiklerin yoğunluğunu kaybettiği, zayıf ve kırılgan hale geldiği bir hastalıktır. Yaşla birlikte durum daha kötüleşir ve en çok menapoz sonrası kadınlarda görülür. Kemik kaybı, belkemiğinde, kalçalarda ve bilekte bulunan süngersi boşluklara sahip, kemik yüzdesi fazla olan kemiklerde daha fazladır. Kemikler, kalsiyum ve fosfat gibi kemiğin kalıbı olan bağ dokusunu da kaybeder. Sonunda da kolayca kırılabilir hale gelir. Kemik erimesi, D vitamini eksikliğinden kaynaklanan ve kemikten yalnızca kalsiyum kaybı olduğu, kalıptan bir kayıp olmadığı kemik yumuşamasından farklıdır. (daha fazla…)

Osteomiyelit, kemik enfeksiyonudur. Akut (aniden başlayan) osteomiyelit daha çok çocuklarda görülür, oluşumuna vücudun bir başka yerindeki enfeksiyondan -çıban veya kulak iltihabı gibi- kemiğe taşınan bakteri veya mantar neden olur. Çocuklarda uzun kemikler genellikle hasar görür. Yetişkinlerde eri çok omurga ve leğenkemiği hasar görür. Ayrıca açık kırık gibi yaralanmaların ardından da oluşabilir. (daha fazla…)

Kemiklerdeki kırılmaya fraktür denir. Vücuttaki herhangi bir kemik kırılabilir; ancak bazı kemikler korunmasız konumları nedeniyle (örneğin kolların ve bacakların uzun kemikleri) diğerlerine oranla daha sık kırılırlar. Kırıkların çoğu yaralanma veya kaza sonucunda oluşur. Bazen bir kemik tekrarlanan küçük zorlanmalar sonucunda kırılır. Bazı kemikler ise, örneğin kemik erimesi gibi kemik hastalıkları nedeniyle zayıfladıkları için kırılmaya daha yatkındırlar. Birçok kırık türü vardır. (daha fazla…)

Kemik hastalıkları için birçok test vardır. Kan testlerinde kalsiyum, fosfor ve alkalen fosfatoz gibi kemik enzimleri olağandışı yüksek veya düşük çıkabilir. Kırıklar, tümörler veya kemikteki bozukluklar röntgenle öğrenilebilir. Kemik taraması, kemik metabolizmasındaki artış ve düşüş alanlarını belirleyen bir testtir. Bu, radyoaktif izotopun kemikte nasıl toplandığını belirleyerek yapılır. Tümörleri veya kemik enfeksiyonlarını tanımlamak için kullanılabilir. Kemik iliği biyopsisinde, incelemek amacıyla kemik iliği çıkarmak için iğne kullanılır. Bu test lösemi, ikincil kemik tümörleri, anemi ve enfeksiyonları tanılamak için kullanılır.

Müzelerdeki iskeletler, kemiklerin kolay kırılabilir olduğu izlenimini verse de, canlı kemikler kuru kemiklerden çok daha güçlüdür. Yapıları mekanik işlevlerini en iyi şekilde yerine getirecek şekilde tasarlanmıştır ve hayat boyu sürekli olarak şekillenir. (daha fazla…)

Liflerden oluşmuş, ince bir zar olan periyost kıkırdakla kaplı eklemler hariç tüm kemik yüzeyini kaplar. Periyost iki tabakadan oluşur. îç tabaka, cenin veya çocuk gelişirken kemik üreten osteoblastlardan oluşur. Bunlar, bir kırılma olduğunda da, kırılan kemiğin iki ucunu tamir edip bir araya getirmek için yeni kemik üretirler. Bu iç tabakadaki lifler aynı zamanda alt tabakadaki kemiğe nüfuz ederek, kemik dış zarının kemiğe bağlanmasına yardımcı olur. Yoğun olan dış tabakada sinirler ve kan damarları bulunur. Bu kan damarlarının dalları kemiğe işleyerek hücrelere besin götürür. (daha fazla…)

Bağlayıcı bir doku olarak kemik, bir matriks içerisindeki hücrelerden oluşmuştur. Matriksin en temel parçaları sertleştirici mineral tuzları (kalsiyum fosfat) ve sağlamlaştırır kolajen iplik yapılardır. Dört tip hücre vardır: osteoprojenitör (kemik atası olan hücreler), osteoblastlar (kemikdokusu oluşturan hücreler), kemik hücreleri ve osteoklastlar (iç boşlukları meydana getiren iri hücreler). Osteoprojenitör hücreler, osteoblastlara dönüşerek kemikdokusunu oluşturur. Osteoblastlar olgunlaşıp osteoklastlar haline geldiğindeyse kemikdokusunu beslemeye başlar. Kemik yüzeylerinde oluşan osteoklastlar kemik gelişimini, büyümesini ve tamirini sağlayan matriksin tekrar emilim sürecinde gereklidir. (daha fazla…)

Kemik, iskeleti oluşturan sert ve kireçlenmiş bir dokudur. Vücudu destekler, çevreler ve içyapıları korur. Bir kalsiyum deposu olarak işlev gören kemikler, içlerinde kan hücrelerinin üretildiği kemik iliğini barındırır. Kemikler, ayrıca kasılarak vücudun hareket etmesini sağlayan kaslar için bir bağlantı yeridir. Vücutta 206 adet kemik bulunmaktadır.

Apendiküler iskelet, kol ve bacak kemikleriyle, omuz ve bacakları destekleyen ve aksel iskelete bağlayan kuşaklardan oluşur. Kol ve bacaklar birleşme yerleri açısından birbirlerine çok benzer. Kolları bağlayan omuz kuşağı, bacaklardaki kalça veya leğen boşluğu kuşağına karşılık gelir. Ustkoldaki uzun kemiğe pazı kemiği; altkoldaki uzun kemiğe ise uylukkemiği adı verilir. Onkol ve altbacakta 2 uzun kemik bulunur. Dirsekte 8, ayak bileğindeyse 7 kemik bulunur. El ayasında ve ayak tabanında 5′er kemik vardır. El ve ayak toplam 14 kemikten oluşur. (daha fazla…)