Hücreler ve Vücut Sistemleri

Dış cinsiyet organları, pudendum ya da vulva olarak da bilinir. Vajinanın alt ucu, küçük dudaklar olarak devam eder. Birleşme noktalarında kızlık zarı adı verilen, bozulmamış olduğunda bile regl döneminde kanın geçişini sağlayan ince lifli bir zar vardır. Küçük dudaklar, pigment içerebilir ve üzerlerinde kıl yoktur. Aralarındaki boşlukta (vestibule) büyük salgıbezlerinin delikleri bulunur (Bartolin salgıbezleri). (daha fazla…)

Vajina, rahim boynundan dış cinsiyet organlarının ağız boşluğuna kadar uzanan bağ dokusuyla kastan oluşmuş bir kanaldır. Normalde ön ve arka duvarları birbirlerine yakın durur; ancak genişleyip uzama yeteneğine sahiptir. Vajina epiteli, ilk adetten önce incedir; ancak daha sonra kalınlaşır ve regl dönemleri sırasında periyodik değişikliklere uğrar. Menopozdan sonra hormonal uyarının sona ermesiyle yeniden incelip atrofık hale gelir. Bu durum, hormon yenileme tedavisiyle (HRT) ya da doğrudan vajinaya hormon kremi uygulayarak tersine çevrilebilir.

Rahim (uterus), hafifçe yassı, baş aşağı duran bir armuda benzer; rahmi iki parçaya ayıran ince bir daralma vardır. Üstteki üçte ikilik bölüm, rahim gövdesini, alttaki parça ise rahim boynunu (cervix) oluşturur, idrar torbasına yaslanan gövdenin düz kastan oluşan oldukça kalın bir duvarı vardır. Rahim, önden arkaya doğru yassılasın Rahim tüpleri, üstteki ıkı köşeye açılır; alttaki açıysa rahim boynu geçidine açılır. (daha fazla…)

Rahim tüpleri, içinde çok sayıda parmak gibi çıkıntılar (fimbriae) bulunan, huni şeklinde geçitlerle başlayan küçük tüplerdir. Çatlayan olgunlaşmış bir folikülden çıkan yumurta, çıkıntıların biri tarafından “yakalanır”, epitelin titrek tüylerinin hareketiyle ve tüpün büzülmesiyle rahim boşluğuna doğru itilir. Döllenme, bir spermin yumurtanın içine girip nükleer maddesini yumurtanmkiyle kaynaştırmasıyla, dış üçüncü rahim tüpünde meydana gelir. Yumurta, döllendikten sonra rahme yerleşir ve bir embriyo olarak gelişmeye başlar. (daha fazla…)

Yumurtalıklar, leğenkemiğinin yan duvarlarında, kalça kemiğinin üst yan tarafında ve ortak atardamarın ayrım kısmının hemen altında yer alan badem şeklinde organlardır. Yaklaşık 3,5 santimetrelik dikey bir eksenle yan taraflarda hafifçe yassıdır. Bütün kan damarları ve lenf yolları, yumurtalığa üst kısmından girer. Yumurtalığın alt kısmı, yumurtalık bağı adı verilen bir bağlayıcı doku şeridiyle rahmin köşesine bağlıdır. (daha fazla…)

Sindirim sistemiyle salgıbezlerinin mekanik ve salgısal etkinlikleri, sinirsel ve hormonal mekanizmalarca denetlenir. Otonom sinir sistemi, sindirim sisteminin genel etkinlik düzeyini belirler; otonom sinir sisteminin parasempatik sinir sistemi, mide ve incebağırsaklar duvarının kasılmasıyla sindirim bezlerinin salgılarını artırır. İncebağırsak duvarında kas hareketlerini düzenleyen otonom sinir ağları vardır ve mide asidinin salgılanması, vagus siniri aracılığıyla merkezi sinir sistemi tarafından başlatılabilir. (daha fazla…)

Dalgasal öğütücü ve ilerletici bağırsak hareketi, sindirim sistemi içindeki maddeyi dışarıya atmak için yemek borusu, mide, bağırsaklar, idrar kanallarıyla rahimle yumurtalıklar arasındaki tüplerin kas duvarlarının dalga şeklinde kasılmasından oluşur. Vücutta tüp şeklindeki yapıların duvarları, düz kaslardan meydana gelir ve bu kasların kasılması, kalp kasında olduğu gibi istemsizdir; bu kasların kasılmasını otonom sinir sistemi denetler. Bir gıda maddesi yutulduğunda yemek borusundaki kas kasılmaları gıda maddesini mideye doğru iter. Mide içindeki dalgasal öğütücü ve ilerletici bağırsak hareketi, çiğnenmiş gıda maddesini mide sularıyla karıştırır ve incebağırsaktaki çapraz kıvrımlara gönderir; incebağırsaktaki dalgasal öğütücü ve ilerletici bağırsak hareketiyse, sindirim sistemi içeriğini kalınbağırsağa iterek süreci devam ettirir. (daha…

Gıda maddeleri, kesici dişler tarafından ağza sığacak şekilde ısınlır, köpekdişleri tarafından parçalanır ve küçük azılarla azıdişleri tarafından öğütülür. Ağız çevresine itilip dil ve yanak duvarı kaslarının yardımıyla azıdişleri arasında tutulur. Dilin üst yüzeyi, tat uyarılarını taşıyan küçük tepecikler yüzünden pütür pütürdür. (daha fazla…)

Sindirim sisteminin mekanik eylemi, enzimlerin kimyasal etkinliklerinden en iyi şekilde yararlanır. Bütün sistem, enlemesine ve boylamasına uzanan düz kas liflerinden oluşur. Bazı yerlerde dairesel lifler, sistem içindeki boşluğu (lümen) kapatmak için kasılan kalın bir halka (sfinkter) gibi yoğunlaşır. Dairesel lifler, sindirim enzimlerinin içeriğini bulamaç haline getirmek ya da sıkıştırmak için sistem boyunca ardı ardına kasılıp gevşeyebilir (dalgasal öğütücü ve ilerletici bağırsak hareketi). (daha fazla…)

Vajina, kalın bağırsağın son kısmıyla (rektum) idrar torbasınn arka yüzeyi arasında yer alır; rahimse, idrar torbasının üst kısmında bulunur. Dış idrar kanalları, doğrudan leğen bölgesi zeminine geçer. Kadınlarda dış idrar kanalı, üreme sistemi içinde yer almadığından çok daha kısadır ve vajina ağzının önünde bir deliği vardır. Dış idrar kanalının kapatılmasının denetimi, erkeklere oranla kadınlarda daha zordur. Birkaç hamileliğin ardından leğen bölgesi zemini kaslarının bozulması ya da dış idrar kanalının büzgen kaslarının zarar görmesi, genellikle idrarı tutamama ile sonuçlanır, idrar, örneğin basit bir öksürük sonucu, karın bölgesindeki basıncın hafifçe yükselmesiyle sızabilir. (daha fazla…)