Karın Boşluğu

Pankreas kanseri, 35 ile 60 yaş arası erkeklerde kaydadeğer bir ölüm nedeni olan çok ciddi bir hastalıktır. Sigara içenler ve diyabetlilerde daha sık görülmektedir. Tehlikelidir çünkü hastalık sıklıkla yakındaki yapılara, lenf düğümlerine ve karaciğere hızlı yayılır; bundan dolayı, kanserin cerrahi olarak tamamen alınması imkansızdır. Pankreas başındaki kanser, pankreasın kanallar sistemini tıkayarak kilo kaybına ve biriken safra tuzlarından dolayı sanlığa neden olabilir. (daha fazla…)

Bazı konjenital durumlar pankreası da etkiler. Bunlardan birisi, inen onikiparmak bağırsağını çevreleyen bir pankreatik doku halkasının küçükler ve yetişkinlerde bağırsağın üst kısmında kapanmaya neden olduğu anuler pankreastır. Bu hastalarda yemekten sonra kusma görülür ve röntgenler, mide ve üst onikiparmakbağırsağının genişlemiş olduğunu gösterir. Kapanan kısmı baypas etmek için yapılacak bir ameliyat sorunu çözecektir.

En çok görülen pankreas hastalıkları pankreatit (pankreas iltihabı, genellikle alkol veya safra taşı neden olur) ve kanserdir. Virüsler veya bilinmeyen ajanlarca pankreasın endokrin parçasına hasar verilmesi, kan şekeri seviyesi kontrolünün yetersiz olduğu bir durum olan şeker hastalığının bir sebebi olabilir. Aslında kronik pankreatitli bazı hastalarda şeker hastalığı bir komplikasyon olarak gelişebilir.

Pankreatik adacıklar bir çeşit endokrin bezidir; bu, ürettiğini bağırsak veya deri yüzeyine değil, direkt olarak kana veren bir bez demektir. Adacıklar birkaç değişik tip hücreden meydana gelirler, ilk iki tip (alfa ve beta hücreleri) kan şekeri düzeyinin kontrolü ile ilgilidir ve bu düzeydeki değişimlerden sorumludur. Alfa hücre tipi, glukagon olarak bilinen ve kan şekeri düzeyini arttıran bir hormon üretir. Beta tipi hücreler ise kan şekerini düşüren insülin hormonunu üretir. Bir üçüncü tip olan delta hücreleri de glukagon ve insülin salgısını engelleyen somatostatini salgılar. (daha fazla…)

Pankreas karışık bir bez olmasıyla sıradışıdır, bazı hücreleri bağırsağa enzimler salgılar (egzokrin pankreas), diğer hücreleri ise kana giren hormonlar üretir (endokrin pankreas). Diğer bir deyişle pankreas vücutta hem sindirim hem de endokrin sistemlerin bir parçasıdır. Pankreas karın boşluğu içinde, midenin arkasında ve karnın ortasından geçen büyük atardamar ve toplardamarın (sıra ile aort ve alt ana toplardamar) önünde uzanır. (daha fazla…)

Kolanjit safra kanallarının iltihabıdır. Genellikle safrayı safrakesesinden incebağırsağa taşıyan kanalın tıkanması nedeniyle olur. Tıkanma genelde safra taşı veya pankreas tümörü nedeniyledir. Karnın üst kısmındaki ağrıya yüksek ateş ve titremeler, sıklıkla da kusma ve sarılık eşlik eder. idrar koyu renk ve dışkı renksiz olabilir. Antibiyotik tedavisi durumu düzeltebilir ama büyük bir tıkanma safra taşlarının cerrahi olarak alınmasını gerektirebilir. Sklerozan kolanjit, safra kanallarının iltihaplandığı, kalınlaştığı, yaralandığı (sklerotik) ve tıkandığı bir karaciğer hastalığıdır ve karaciğer sirozuna yol açar. Organ nakli yapılmazsa, öldürücüdür.

Safra kanalları iltihaplanabilir veya safra taşlan veya kanserler tarafından tıkanabilir. Endoskopik retrograd kolanjiyo-pankreatografi (ERCP) adlı röntgen yönteminde, hekim, endoskop adlı aleti onikiparmakbağırsa-ğına yerleştirir ve bunu hepatik, kistik veya ortak safra kanallarındaki bir tıkanmayı göstermek için x ışınlarını geçirmeyen bir boyayı ortak safra kanalına enjekte etmekte kullanır.

Safra kanalları (bazen topluca biliyer ağaç denir) safranın karaciğerden aktığı dar borulardır. Vücudun çeşitli yerlerinde bulunurlar ama bir sistem olarak beraber çalışırlar. Hepatik kanallar, safrayı karaciğerden (yapıldığı yerdir) biliyer sistemin geri kalanına taşır. Hepatik kanallar safrayı onikiparmakbağırsağına taşıyan ortak safra kanalını meydana getirmek için birleşirler. Sistik kanal, safrayı safrakesesinden (depolandığı yerdir) ortak safra kanalına taşır.

Kolesistit safrakesesi iltihabıdır. Genellikle, safra kanalı sistemine boşalan sistik kanala safrakesesinden olan çıkışı tıkayan safra taşları nedeniyle olur. Kronik (uzun süreli) veya akut (birden) olabilir ve çoğu kez eşlik eden bakteriyel safrakesesi iltihabı vardır. Kolesistit orta yaşlı kişilerde, özellikle de aşırı kilolu olan ve doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda meydana gelir. Bu durum karnın sağ üst kısmında şiddetli ağrı ile bulantı, titreme, kusma ve yüksek ateşe neden olur. Ultrason safra kesesi ve sistik kanaldaki safra taşlarını gösterir. Tedavisi hastanede antibiyotikler ve damar içi sıvılarla olur. Eğer iltihap kontrol edilemezse safrakesesinin cerrahi olarak alınması (kolesistektomi) gerekir.

Bunlar çok sık görülürler, ABD’de yetişkinlerin yüzde 7′sinde safrakeselerinde safra taşı (kolelit) vardır. Her yıl ABD’de 350.000 kişi safra taşı nedeniyle ameliyat olur ve 6.000 kadarı bununla ilgili komplikasyonlar nedeniyle ölür. Safra taşları 40-65 yaş grubundaki kadınlarda toplumdaki diğer tüm gruplardan daha fazla yaygındır; bu hormonal bir bağlantıyı düşündürür. Aslında duyarlı kadınlarda doğum kontrol hapı alımı safra taşı oluşumunu arttırır. (daha fazla…)