Sağlık Ansiklopedisi

Yumurtalıklardan birinin (tek taraflı) ya da ikisinin (iki taraflı) birden ameliyatla alınması işlemidir. Yayılmış ya da büyük kistler, yumurtalık kanserleri gibi nedenlerle yumurtalıkların alınması gerekebilir. Bazen, yumurtalıklarda bir şey olmasa bile, dölyoluyla (rahim) birlikte alınabilir. Bu, yumurtalıklarda, daha sonra kist ya da kanser gibi bir sorun çıkmasını önlemek amacıyla yapılmaktadır. Ancak, menopoza girmemiş kadınlarda yumurtalıklardan birini bırakmak, erken menopozu önleyecek ve bu nedenle yapılacak olan hormon yerine koyma tedavisini gereksiz hale getirecektir.

Dölyatağının (rahim), fallop borularının ve yumurtalıkların ameliyatla alınması işlemidir. Dölyatağı boynu ve dölyatağı kanserlerinin tedavisinde, ışınım (radyasyon) ve hormon tedavileriyle birlikte uygulanır.

Dölyatağının (rahim) ameliyatla alınması işlemidir; sanayileşmiş ülkelerde kürtajdan sonra en yaygın ikinci ameliyattır. Histerektomi, çeşitli nedenlerle yapılabilir. Örneğin, dölyatağı, dölyatağı boynu ya da yumurtalık kanserleri; iyi huylu tümörler; ileri derecede endometriyozis durumu; dölyatağında tedaviye yanıt vermeyen aşırı kanamalar ve nadiren doğumdan ya da bir ameliyattan sonra. Histerektominin birkaç biçimi vardır. Tam histerektomide, bütün dölyatağı ve dölyatağı boynu alınır. Yarım histerektomide, dölyatağı alınır; ancak dölyatağı boynu alınmaz. Histekektominin kökten biçiminde, dölyatağıyla birlikte, leğenkemiğindeki ilgili lenf bezleri de alınır. Histerosalpingo-ooforektomide ise, dölyatağı, yumurtalıklar ve fallop boruları da alınır. (daha fazla…)

Hava yolunun açık tutulabilmesi için, soluk borusunun ön tarafında bir delik açılmasına yönelik cerrahi girişimdir. Bu işlemden sonra, açılan bu deliğe silikon bir tüp takılır. Trakeostomi, ağzı ya da göğsü yaralanmış ya da akciğer ameliyatı gibi büyük bir ameliyat geçirmiş kişilere uygulanmaktadır. Ayrıca, uzun bir süre bu biçimde nefes alması gereken kişilerde de uygulanmaktadır. Kaza ya da yaralanma gibi bir olaydan sonra, normal hava yolu şişme ya da kanama nedeniyle kapandıysa, acil trakeostomi gerekir.

Çoğunlukla, yara ya da kanser nedeniyle tedavi edilemeyecek derecede zarar gören gırtlağın (larenks) alınmasına yönelik cerrahi girişimdir. Bu işlemin gerekebileceği kişiler arasında, fazla sigara ya da alkol kullananlar da vardır. Soluk verme sırasında, hava ses tellerinden geçerken onları titreştirir ve bu titreşim sesi yaratır. Laringektomiden sonra, ağız ile soluk borusu arasındaki bağlantı ortadan kalktığı için, akciğerlerle ağız arasında hava geçişi de olmaz. Bu işlemde, soluk borusundan dışarıya bir delik açılır. Bu kalıcı açıklık, havanın doğrudan soluk borusuna, oradan da akciğerlere geçmesini sağlar. Bazen, iyileşme sürecinde açık kalmasını sağlamak için, bu açıklığa bir trakeostomi tüpü takılır. Havanın girebileceği tek yer olduğundan, bu açıklığın kapanmaması çok önemlidir. (daha fazla…)

Parkinson hastalığı gibi merkezi sinir sistemi hastalıklarının tedavisinde kullanılan ve beyindeki globus pallidusun bir bölümünün yok edilmesine dayanan cerrahi yöntemdir. Bu tedavi istemsiz hareketler, titremeler, yavaş hareket etme ve esneklik kaybı gibi belirtilerin giderilmesi için kullanılmaktadır. Bu yöntemde, bir telle globus pallidusa girilir; tel, beynin derinliklerinde corpus striatuma (beyindeki birbirine bağlı önemli, merkezi büyük sinir çekirdekleri) uzanır. Sonra, bu telle radyo dalgaları verilir; bu, çevredeki dokuların ısınmasına yol açarak, globus pallidusun. hareketlerle ilgili alanındaki hücreleri yok eder. Pallidotomi, ilaç tedavisinin sonuç vermediği durumlarda kullanılabilir. Olası yan etkisiyse görme yetisinde zayıflamadır.

Görünümün düzeltilmesi amacıyla, vücuttaki fazla yağların alınması işlemidir. Bu işlemde, emici özelliği olan ve açılan kesiden sokulan bir araç yardımıyla vücuttaki fazla yağlar alınır.

Vücuttaki fazla yağların alınmasında uygulanan en yaygın yöntem, birkaç litre tuzlu çözeltinin deri altına verilerek, yağın, yüksek emme gücü olan bir tüple çekilmesidir. Tuzlu çözeltide, işlemin uygulandığı alanı uyuşturmak için lokal uyuşmayı sağlayan madde, kanamayı azaltmak için de damar büzücü maddeler vardır. Yağ alma işleminde uygulanan diğer yöntemde ise, yağın sıvılaştırılması için yüksek frekansta ses enerjisi yayan bir alet kullanılır. Bu yöntem, çoğunlukla, daha önce yağ alma işleminin uygulandığı yerlerde kullanılır. Ancak bu yöntemde, daha büyük bir kesi açılması gerekebilir, işlem daha uzun sürer ve daha…

Erbezlerinden (testis) idrar yoluna uzanan iki kanalın (tüpün) kesildiği cerrahi girişimdir. Bu işlem, sperm hücrelerinin, orgazm sırasında idrar borusundan boşalmasına kadar tutulacağı epididime ulaşmasını önler. Vazektomi, genellikle lokal anesteziyle gerçekleştirilen, basit bir girişimdir. Ameliyattan sonra bazı yerlerde ezikler olabilmekte; ancak bunlar da birkaç günde iyileşmektedir. Bu işlemden sonra, sperm, erbezleri tarafından üretilmeye devam eder; ancak götürücü kanallarda ya da epididimde bozulur ve ölür. Ersuyu sıvısından oluşan diğer salgıların üretilmesi sürdüğü için boşalma da gerçekleşmeye devam eder. Ameliyattan sonra, depolanmış tüm spermlerin atılması ve kısırlığın sağlandığının söylenebilmesi için, 16-20 boşalmanın gerçekleşmesi gerekmektedir. (daha fazla…)

Kısırlaştırma, gebeliğin önlenmesinde, erkeklerde vazektomi ve kanalların bağlanması, kadınlarda ise fallop borularının bağlanması (genellikle tüplerin bağlanması denir) biçiminde yapılan cerrahi girişimdir. Bu yöntem, genellikle daha fazla ya da hiç çocuk istemeyen ve doğum kontrol haplarını ya da pek güvenilir olmayan yöntemleri kullanmak istemeyen çiftler tarafından tercih edilmektedir. (daha fazla…)

Bağırsakların açılarak vücudun dışına getirilmesine yönelik cerrahi girişimdir. Kolostomi, bağırsakların tıkanması sonucu oluşan basıncın giderilmesi, bağırsak ameliyatına hazırlık için ya da bağırsağın son kısmı alındığında, dışkının başka bir yerden çıkışının sağlanması ve ameliyattan sonra bağırsakların korunması amacıyla uygulanabilir. Bu işlem, kalıcı ya da geçici olabilir, ayrıca, bağırsağın iki ucu ya da bir ucu açılabilir. En yaygın biçimi, kalınbağırsağın leğen kemiği içindeki kısmı olan sigmoit bağırsağa uygulanan kalıcı kolostomidir. Bu ameliyattan sonra hastalar, ishale yol açması nedeniyle meyve dışında, istedikleri şeyi yiyebilmektedir.