Sağlık Ansiklopedisi

ince bağırsağın son kısmının (ileum) açılarak karın yüzeyine getirilmesine yönelik cerrahi girişimdir. Dışkılama, karında açılan bu geçitten gerçekleştirilir. Bu açıklık, karında sağ alt kadranda yer alır. Genellikle ülserli kolit (kalınbağırsak iltihabı), Chrohn hastalığı ya da yüzeysel hücre tabaklarında gelişen çok sayıda iyi huylu tümörü içeren hastalığın tedavisi için, kalınbağırsağın tümünün ve göden bağırsağının (kalınbağırsağın son kısmı) alınmasından sonra gerçekleştirilir.

Dışkı, daha sulu hale gelir ve kolostomide olduğundan daha sık gerçekleşir. Bu cerrahi girişim, bir hastanede genel anestezi altında yapılmalıdır, iyileşme ise yaklaşık 6 hafta sürmektedir.

Midenin bir kısmının ya da tümünün (çok seyrektir) alınmasına yönelik cerrahi girişimdir. Mide kanseri ve ilaç tedavisine yanıt vermeyen mide ülserlerinin tedavisinde kullanılmaktadır. Kısmi gastrektomide, midenin alt kısmı alınmakta, diğer kısımlarına ise dokunulmamaktadır.

Safrakesesinin ameliyatla alındığı cerrahi girişimdir. Safrakesesi taşlarının ya da iltihabının (kolesistit) yol açtığı şiddetli ağrılarda yaygın olarak kullanılan bir tedavidir. Kolesistektomi, daha önce, genel anestezi altında ve karında açılan bir kesiden safra kesesinin alınması biçiminde yapılmaktaydı. Bugün bu tür ameliyatların yerini, büyük ölçüde laparoskopik kolesistektomi almıştır. Bu teknikte, safra kesesi, karında açılan küçük bir kesiden, laparoskop denilen optik lif tüpler yardımıyla alınmaktadır. Bu işlem, yerel anesteziyle yapılabilmekte, daha fazla komplikasyon görülse de hastanede kalma ve iyileşme süresini büyük ölçüde azaltmaktadır.

Vücudun hastalıkla savaşımını ya da eksik kısımlarının onarımını veya değiştirilmesini kapsayan tıbbi yöntemlerdir. Genellikle, yaşayan dokunun çıkarılarak aynı kişinin vücudunda başka bir yere ya da başka bir kişiye aktarılmasıdır. (Bazen bu dokular, hayvanlardan alınabilmekte ya da yapay olarak üretilebilmektedir.) Nakil ameliyatlarıyla deri, kemik, sinirler, damarlar ya da kas gibi dokuların bir parçası veya kalp, karaciğer, böbrek gibi, bir organın tümü kullanılabilir. Nakledilen doku ya da organın kalıcı olması amaçlanıyorsa, bu organ ya da dokunun, nakledildiği yerde gelişebilmesi ve diğer dokularla kaynaşması, sonuçta da normal işlevini sürdürebilmesi gerekir. (daha fazla…)

Bazı göz hastalıklarının tedavisinde kullanılan bir lazer teknolojisidir. Bu teknikte, zarar görmüş damarların yok edilmesi amacıyla göze güçlü bir ışık verilir. Bu işlem, genellikle 30 dakika sürmekte ve acı vermemektedir. Göz hastalıkları uzmanları tarafından, muayenehanelerde, tıp merkezlerinde ya da hastanelerde yapılmaktadır.

Elektrocerrahi, sağlıklı ya da hasta dokuların yok edilmesinde elektrik akımının kullanıldığı bir tekniktir. Bu teknik, sağlıklı bir dokunun kesilmesi (örneğin, deride bir doku bozukluğu ya da yaranın kesilmesi), tümör gibi hastalıklı bir dokunun yok edilmesi ya da ameliyat sırasında pıhtılaşmanın sağlanması için kullanılmaktadır. Elektrocerrahide çeşitli teknikler vardır ve bu tekniklerin tümünün temelinde, elektrik akımının doku direnci nedeniyle ısıya dönüşmesi ve bunun dokuyu yok etmesi yatar. Elektrocerrahi, yerini büyük ölçüde lazer teknolojisine bırakmıştır. Lazer teknolojisi ise, elektrocerrahinin kullanılamadığı birçok yerde (örneğin, göz ameliyatları) kullanılabilmektedir.

Mikrocerrahi, vücuttaki çok küçük yapılar üzerinde (çok küçük damarlar ve sinirler gibi), mikroskop ve özel olarak küçültülmüş el aletleriyle gerçekleştirilen ameliyat tekniğidir. Bu teknik, çok büyük incelik gerektiren plastik ve rekonstrüktif cerrahide, nakil ameliyatlarında, kulak, göz ve beyin ameliyatlarında çok sık kullanılmaktadır.

Protez ameliyatlarında, vücudun hasta ya da sakat bir parçasına, yapay vücut parçalan takılır. Vücuttaki çeşitli eklemlere protez yerleştirme ameliyatları giderek yaygınlaşmaktadır. Bunların en yaygınları, kalça ve diz eklemlerine protez takılması ameliyatlarıdır. Ancak, insan vücudundaki birçok eklem için protezler vardır. (daha fazla…)

Organ ve dokuların, vücudun bir yerinden başka bir yerine ya da bir kişiden başka bir kişiye kalıcı olarak aktarılmasına organ ve doku nakli denir. Bu konudaki ilk yazılı bilgi, Hindu hekimlerin, bir hastanın kolundan aldıkları deri parçasını burnunda zarar görmüş bir yerin onarımında kullandığı MÖ 6. yüzyıla aittir. Kişiden kişiye organ naklinde ilk kullanılan ve günümüzde de en çok nakli yapılan organ böbrektir. (daha fazla…)

Estetik cerrahi, hastanın görünüşünün düzeltilmesi, özellikle de özgüveninin artırılması amacıyla, vücudun normal bir parçasına yeniden biçim verilmesidir. Bazı ülkelerde, psikolojik sıkıntının, bu tür ameliyatların sigorta kapsamına alınması için yeterli bir neden olduğu kabul edilse de, bireysel tercihe bağlı olduğu için, çoğunlukla sağlık sigortaları tarafından karşılanmamaktadır.

Estetik cerrahi, plastik cerrahinin % 10′unu oluşturmaktadır. Plastik cerrahi, kanser tedavisinde, uzuv kopması ya da ileri derecede yanıkların onarımında ve tavşan dudağı gibi doğuştan şekil bozukluklarının düzeltilmesinde de kullanılan bir uzmanlık alanıdır. (daha fazla…)