İnsanın Yaşam Döngüsü

Nedir…?

Cinsel ilişki sırasında ya da sonrasında acı duyulması disparoni olarak adlandırılır. Erkekleri de etkileyebilmekle birlikte genellikle kadınlarda görülür. Disparonisi olan kadınlar sıklıkla vajina, klitoris ve labialarda (iç ve dış dudaklar) ağrı duyabilirler. Disparoni nedenleri çok olmakla beraber hemen hepsi tedavi edilebilir niteliktedir. Yaygın sebepler şunlardır ; (daha fazla…)

Geriatrik tıp, yaşlıların sağlık sorunlarının yanı sıra ilerleyen yaşa bağlı olarak ortaya çıkan bozukluklar ve hastalıklarla ilgilenen bir uzmanlık alanıdır. Geriatri, yaşlanma süreciyle sosyal etkilerini inceleyen gerontolojiyle karıştırılmamalıdır. Sanayileşmiş ülkelerin nüfus yapısında geçtiğimiz yüzyıl boyunca önemli değişiklikler meydana gelmiştir. Beslenme ve kamu sağlığı standartları yükselirken, kadınlarla erkeklerin ortalama yaşam süresi de artmıştır; bunlara paralel olarak genel nüfusun içindeki yaşlıların oranı da yükselmiştir. Batılı ülkelerde 70 yaş üstü insan, genel nüfus içinde büyük bir orana sahiptir. (daha fazla…)

Menopoz, aslında “reglin sona ermesi” anlamına gelir. Menopoz, yumurtalık işlevinin ve hormonal üretimin sona ermesi ve bedenin kendini buna alıştırması durumunda bir kadının vücudunda meydana gelen değişiklikleri doğru olarak tanımlamaz. Klimakterik, daha doğru bir terimdir; çünkü tıpkı ergenliğin ilk regl kanamasından sonraki dönemini betimlediği gibi, regl kanamalarından sonraki dönemi de tanımlar. (daha fazla…)

İlk regl kanaması, 10-16 yaşları arasında meydana gelir. Ergenlik, hem regl kanamasının başlamasını, hem de genellikle regl kanamasından önce meydana gelen ikincil cinsel özelliklerin gelişimini tanımlayan daha genel bir terimdir, ikincil cinsel özellikler, kasık bölgesinde tüylerin çıkmasını, memelerin gelişmesini ve vücut gelişiminde ani bir hızlanmayı içerir. Ergenliğe yol açan hormonal değişimlerin tam olarak anlaşılamamasına rağmen ergenlikten birkaç yıl önce hipofizdeki değişiklikler, gonadotropin (üreme organlarını etkileyen hormon) salgılanmasında artışa neden olur. (daha fazla…)

Regl, rahim çeperinin bozulmasından kaynaklanan, döngüsel olarak vajinadan kan ve doku döküntüsü akıntısıdır. Regl döngüsü, yaklaşık 28 günlük bütün döngünün ortalama 5 gününü alan regl kanamasının oluşmasıyla başlar (bu rakamlar, değişiklik gösterebilir). Reglden ayrı olarak bu döngü iki evreye ayrılabilir: yumurtlamadan önceki ünler (doğurganlık evresi) ve yumurtlamadan sonraki günler (salgılama evresi). Regl döngüsü, sadece insanlarla diğer birkaç primatta (çift ayaklı canlı türleri) görülür ve üreme döngüsünün pek sık rastlanmayan bir türünü oluşturur. (daha fazla…)

Kadınların normal cinsel gelişimi (kadınlaşma), ergenlik sırasında oluşur. Bu süreci, östrojen ve progesteron adlı cinsellik hormonları yönetir. Cinsellik hormonlarının etkisiyle memeler gelişir, kalça genişler, koltuk altlarıyla dış genital organların çevresinde kıllar çıkar, rahim büyür ve regl kanamaları başlar. Belirli durumlarda kadınlaşma gecikebilir; ya da Turner sendromu ve hipopituitarizm gibi hastalıkları olan kadınlarda hiç başlamayabilir.

Testisli kadınlaşma sendromu, bir erkekte kadın cinsel özelliklerinin gelişmesi durumudur; bu durum, genetik olarak erkek olan kişinin görünüşte kadına benzemesine yol açar. Dokuların; testislerin ürettiği erkeklik hormonlarına tepki vermemesi bu sendroma neden olur.

Erkeklik, ikincil erkek cinsellik özelliklerinin ortaya çıkmasıdır. Yetişkin kadınlarda ya da çocuklarda görülen erkekleşme, genellikle bu duruma yol açan ciddi bir nedenin varlığını gösterir. Bu durum, hirsutizm (aşırı kıllarıma) ilgili olabilir; hirsutizm de ciddi bir bozukluğun işareti olarak ortaya çıkar. Erkek çocuklarda ergenlik değişiklikleri, erkek cinsellik hormonu olan testosteronun fazla miktarda üretimine bağlı olarak normalden daha erken başlayabilir. Testosteronun anormal üretimi, önce kemik gelişimini hızlandırır; ancak kemik gelişimi, normalden önce sona erer. Bu durum, kişinin boyunun kısa kalmasına neden olur. Sentetik hormonlarla tedavi, büyümenin normal olarak devam etmesini sağlayabilir. (daha fazla…)

Ergenlik, çocuklukla yetişkinlik arasındaki 2-6 yıllık bir dönemdir; bu dönemde hormonal değişiklikler, beden ölçülerinin hızla büyümesini, vücudun biçimiyle yapısında değişiklikler meydana gelmesini ve üreme organlarıyla ikincil cinsel özelliklerin hızla gelişmesini sağlar. (daha fazla…)

Büyümeyi hormonlar, özellikle de büyüme hormonu denetler. Yetişkinlikte hipofiz bezinin ön kısmından aşırı miktarda büyüme hormonu salgılanması, akromegaliye neden olur; akromegalide, kollar, bacaklar, eller, ayaklar, çene ve kafatasındaki kemikler kalınlaşıp uzar. Yüz organları, kabalaşır ve ses, kalınlaşır. Bu durum, ergenlikten önce meydana gelirse devliğe yol açarak kişinin aşırı derecede büyümesine neden olur. Hipofiz bezine cerrahi müdahale ya da ışın tedavisi uygulanarak tedavi edilebilir. (daha fazla…)

Disleksi, okumanın öğrenilmesini güçleştiren bir bozukluktur. Normal zekaya sahip olmaları ve tatmin edici bir eğitim almalarına karşın hem çocukları hem de yetişkinleri etkileyebilir. Aslında çeşitli bozuklukları tanımlayan bir terim olan disleksi sözcüğü okuma, yazma ve hecelemeyle ilgili bütün sorun türleri için kullanılır. Disleksinin uluslararası düzeyde kabul edilmiş bir tanımı olmadığı için, bazı eğitimcilerle psikologlar, bu terimi kullanmaz. Günümüzde genel olarak anlaşıldığı üzere disleksi, anahtar niteliğe sahip bir özelliğe işaret eder: okuma becerisinin etkili bir biçimde kazanılmasında güçlük çekmek. (daha fazla…)